9:59 07/03/2012
Cỡ chữ

Khánh Hòa là tỉnh nằm ở trung tâm vùng văn hóa Nam Trung bộ, và là tỉnh cực nam của Vùng duyên hải miền Trung, có phần lãnh thổ trên đất liền nhô ra xa nhất về phía biển Đông. Khánh Hòa được coi là một miền đất độc đáo về địa lý và phong cảnh thiên nhiên với “non cao, biển rộng” đan xen, giao hoà làm nên một vẻ đẹp tự nhiên kỳ thú, một hòn ngọc quý mà tạo hoá ban tặng cho con người.

Một góc thành phố Nha Trang

1.1. Bộ máy lãnh đạo

Bộ máy lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa (nhiệm kỳ 2011 - 2015):

- Ông Lê Thanh Quang, Bí thư tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh.

- Ông Nguyễn Tấn Tuân, Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy.

- Ông Nguyễn Chiến Thắng, Phó Bí thư tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.

1.2. Địa lý hành chính

Khánh Hòa là tỉnh cuối cùng trong chuỗi liên kết các tỉnh duyên hải miền Trung, có phần lãnh thổ trên đất liền nhô ra xa nhất về phía biển Đông. Phía bắc Khánh Hòa giáp với Phú Yên, nam giáp tỉnh Ninh Thuận, tây giáp tỉnh Ðắk Lắk và Lâm Đồng, phía đông giáp biển Ðông. Mũi Hòn Ðôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh, Khánh Hòa chính là điểm cực Ðông trên đất liền của nước Việt Nam.

Tỉnh Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 5.197km2 (kể cả hơn 200 đảo và quần đảo), đứng vào loại trung bình so với cả nước, trong đó, bờ biển dài 385km với nhiều cửa lạch, đầm, vịnh, nhiều đảo và vùng biển rộng lớn; đặc biệt huyện đảo Trường Sa là nơi có vị trí kinh tế, an ninh quốc phòng trọng yếu.

1.3. Dân số, dân cư

Khánh Hòa có nguồn lao động dồi dào. Theo số liệu điều tra ngày 1.4.2009 dân số của tỉnh là 1.156.903 người và là 1 trong 10 tỉnh của cả nước có số lượng trí thức lớn. Mật độ dân số toàn tỉnh là 222 người/km², trong đó nam giới có khoảng 572.412 người (49.48%) và nữ giới có khoảng 584.491 người (50.52%); tỉ lệ tăng dân số của tỉnh bình quân từ năm 1999 - 2009 là 1,1%; tỉ số giới tính là 97,9%; tỉ lệ dân số thành thị 39,7%. Có 32 dân tộc đang sinh sống trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số, lên đến 1.095.981 người, sống phân bố đều khắp huyện, thị, thành phố, nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là các vùng đồng bằng, thành phố, thị xã, thị trấn.

1.4. Tiềm năng nổi bật

Cách Hà Nội 1.280km, cách Thành phố Hồ Chí Minh 448 km, Khánh Hòa nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, thuận lợi cả về đường bộ, đường sắt, đường thuỷ và đường hàng không, là cửa ngõ lên Tây Nguyên và là tỉnh có nhiều vịnh, cảng gần tuyến hàng hải quốc tế nhất ở Việt Nam. Việc giao lưu kinh tế, văn hóa giữa Khánh Hòa với các tỉnh trong nam, ngoài bắc thuận lợi nhờ đường sắt xuyên Việt và quốc lộ 1A xuyên suốt chiều dài của tỉnh. Về phía tây, tỉnh Khánh Hòa tựa lưng vào Tây Nguyên, là cửa ngõ thông ra biển của một số tỉnh Tây Nguyên qua quốc lộ 26. Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo nghiên cứu xây dựng đường hầm qua đèo Cả, tuyến đường sắt nối từ Tây Nguyên qua Phú Yên xuống Vân Phong, nâng cấp sân bay Đông Tác (Phú Yên) và sân bay Cam Ranh để khai thác lợi thế của vịnh Vân Phong và phục vụ cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong. Ngoài ra, tỉnh có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng, phong phú, đặc biệt tài nguyên biển có nhiều loại hải sản quý hiếm có thể khai thác, nuôi trồng, chế biến xuất khẩu với khối lượng lớn, có yến sào, là nguồn nguyên liệu đặc biệt để xuất khẩu và bào chế các sản phẩm bổ dưỡng quý hiếm cho con người. 

Một góc làng chài trên đảo Song Tử Tây

Hiện nay Khánh Hòa có 3 khu vực phát triển kinh tế trọng điểm: 

- Khu vực phía nam của tỉnh là vịnh Cam Ranh, có vị trí hết sức quan trọng về quốc phòng an ninh và phát triển kinh tế. Sân bay Cam Ranh nằm ở trung tâm bán đảo Cam Ranh, là một trong số ít sân bay có đường băng lớn và dài ở Việt Nam hiện nay, đang được đầu tư xây dựng nâng cấp để trở thành sân bay quốc tế. Đồng thời, cảng Ba Ngòi trong vịnh Cam Ranh sau khi được nâng cấp mở rộng sẽ là một trong những cảng quan trọng trong hệ thống cảng biển của vùng duyên hải miền Trung, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển giao thương giữa Khánh Hòa với các vùng trong nước và quốc tế.

- Khu vực phía bắc của tỉnh là vịnh Vân Phong, nằm ở tọa độ địa lý cực đông của Việt Nam, gần ngã ba các tuyến hàng hải quốc tế. Vân Phong là vịnh lớn với 41.000 ha mặt nước, có độ nước sâu từ 20 - 30m, tương đối kín gió. Với điều kiện và tiềm năng đó, Chính phủ đã quy hoạch xây dựng tại khu vực này cảng trung chuyển container quốc tế và khu kinh tế tổng hợp đa ngành gồm: thương mại, công nghiệp, du lịch… Cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong liên kết thuận lợi với đường bộ, đường sắt, hàng không; kín gió, an toàn, có đủ khả năng để có thể cạnh tranh với các cảng trung chuyển container đang hoạt động ở khu vực như: Singapore, Hồng Kông, Cao Hùng (Đài Loan)… Tiềm năng phát triển cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong có thể đạt tới 17,5 - 17,8 triệu TEU1/năm. Bên cạnh đó, Vân Phong có khí hậu tương đối ôn hòa, cảnh quan môi trường đẹp là nơi có tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, là nơi có điều kiện lý tưởng để phát triển kinh tế thủy sản…

- Khu vực trung tâm của tỉnh là thành phố Nha Trang, với vịnh Nha Trang được công nhận là một trong các vịnh đẹp nhất thế giới. Nha Trang với điều kiện thiên nhiên ưu đãi, cả về vị trí, cảnh quan, khí hậu, cùng với nền tảng về lịch sử, nhân văn của mình rất giàu tiềm năng phát triển nhiều loại hình du lịch đa dạng.

Ngoài ra, Khánh Hoà có rất nhiều tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là tài nguyên biển, tài nguyên khoáng sản và tài nguyên rừng.

1.4.1. Tài nguyên đất

 Tỉnh Khánh Hoà có 519.745 ha đất tự nhiên. Trong đó, diện tích đất nông nghiệp là 81.813 ha, chiếm 15,74%; diện tích đất lâm nghiệp có rừng là 180.740 ha, chiếm 34,77%; diện tích đất chuyên dùng là 80.793 ha, chiếm 15,54%; diện tích đất ở là 5.427 ha, chiếm 1,04%; diện tích chưa sử dụng và sông suối đá là 170.972 ha, chiếm 32,88%.

Trong đất nông nghiệp, diện tích đất trồng cây hàng năm là 53.403 ha, chiếm 65,27%; riêng đất trồng lúa chiếm 18,08% gieo trồng 2 vụ lúa; diện tích đất trồng cây lâu năm là 8.216 ha, chiếm 10,04%; diện tích đất có mặt nước nuôi trồng thuỷ sản là 4.918 ha, chiếm 6,01%.

Diện tích đất trống đồi núi trọc cần phủ xanh là 143.892 ha, diện tích đất có mặt nước chưa sử dụng là 387 ha, diện tích đất bằng chưa sử dụng là 8.864 ha

1.4.2. Tài nguyên rừng

Diện tích rừng hiện có của tỉnh là 186,5 nghìn ha, trữ lượng gỗ 18,5 triệu m3, trong đó 64,8% là rừng sản xuất, 34% rừng phòng hộ và 1,2% rừng đặc dụng. Rừng phòng hộ có 34%, song hầu hết là rừng giàu ở khu vực núi cao, đầu nguồn các huyện: Khánh Vĩnh, Khánh Sơn và Ninh Hòa. Độ che phủ của rừng là 38,5%, lớn nhất là ở huyện Khánh Vĩnh và huyện Khánh Sơn.

1.4.3. Tài nguyên biển và ven biển

Tỉnh có 385 km bờ biển. Trữ lượng hải sản thuộc vùng biển Khánh Hòa ước khoảng 150 nghìn tấn, trong đó chủ yếu là cá nổi (70%). Khả năng cho phép hàng năm khai thác khoảng 70.000 tấn. Ngoài các hải sản như cá, mực và các loại ốc, biển Khánh Hòa còn là nơi trú ngụ của chim yến, hàng năm cho phép khai thác khoảng 2.000 kg yến sào. Đây là một đặc sản quý mà không phải tỉnh nào trong cả nước cũng có thể có được, là nguồn nguyên liệu quý cho công nghiệp chế biến dược liệu bổ dưỡng cao cấp.

Biển Khánh Hòa còn có ý nghĩa với việc sản xuất muối do nước biển có nồng độ muối tương đối cao, thuận lợi cho việc sản xuất muối tập trung và các sản phẩm sau muối, nhất là muối công nghiệp.

Với cảnh quan thiên nhiên ưu đãi, nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, khí hậu lý tưởng, nhiều di tích lịch sử và công trình văn hoá nên Nha Trang đã trở thành một trong mười trung tâm du lịch lớn của cả nước, đặc biệt là du lịch biển với rất nhiều bãi tắm nổi tiếng như như bãi biển Nha Trang, Bãi Tiên, Dốc Lết, Đại Lãnh.

Bên cạnh đó, dọc bờ biển còn tập trung nhiều đảo lớn, nhỏ có khả năng tổ chức du lịch, lặn biển, vui chơi giải trí trên các đảo. Đặc biệt, đảo Hòn Tre là đảo lớn, quanh năm có nhiều bãi tắm đẹp như: bãi Trũ, bãi Tre, Bích Đầm, trong đó khu du lịch Hòn Ngọc Việt (Vinpearl Land) trên đảo Hòn Tre là khu du lịch, nghỉ mát sang trọng bậc nhất ở Việt Nam. Ngoài ra, về mặt sinh thái, vịnh Nha Trang là một trong những hình mẫu tự nhiên hiếm có của hệ thống vũng, vịnh trên thế giới bởi nó có hầu hết các hệ sinh thái điển hình, quý hiếm của vùng biển nhiệt đới. Đó là hệ sinh thái đất ngập nước, rạn san hô, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, hệ sinh thái cửa sông, hệ sinh thái đảo biển, hệ sinh thái bãi cát ven bờ. Đặc biệt, khu vực Hòn Mun của vịnh Nha Trang có đa dạng sinh học cao nhất với 350 loài rạn san hô chiếm 40% san hô trên thế giới.

1.4.4. Tài nguyên khoáng sản

Khánh Hòa có nhiều loại khoáng sản như than bùn, môlíp đen, cao lanh, sét, vàng sa khoáng, nước khoáng, sét chịu lửa, cát, san hô, đá granite..., trong đó, đáng chú ý nhất là cát thủy tinh Cam Ranh, đáp ứng yêu cầu của sản xuất thủy tinh quang học, pha lê... trữ lượng 52,2 triệu m3.

Nước khoáng với tổng lưu lượng khoảng 40l/s, khả năng khai thác 3400 - 3500 m3/ngày. Một số nơi đã đưa vào khai thác công nghiệp như nước khoáng Đảnh Thạnh (57 triệu lít/năm). Tài nguyên khoáng sản Khánh Hòa là một trong những loại tài nguyên có thể tái khai thác trong tương lai để phát triển các sản phẩm cạnh tranh thị trường.

1.4.5. Tài nguyên du lịch

Với lợi thế có bờ biển kéo dài 385km, miền bờ biển bị đứt gãy tạo ra vùng lý tưởng nổi tiếng cho du lịch vì nhiều bãi tắm đẹp, cát trắng, nước biển trong xanh, không có các loài cá dữ và dòng nước xoáy ngầm. Ngoài ra, những dãy núi cao nhấp nhô chạy dài ra biển Đông tạo thành các kỳ quan thiên nhiên và các đầm, vịnh kín gió, Khánh Hòa có khí hậu nhiệt đới, gió mùa chia ra làm hai mùa mưa - nắng rõ rệt. Mưa chỉ kéo dài trong hai tháng 10 và 11 - còn lại 10 tháng trong năm chan hòa ánh nắng, làm cho cảnh quan thiên nhiên vốn đã rất đẹp lại thêm phần hấp dẫn.

Với điều kiện thiên nhiên ưu đãi như vậy, Khánh Hòa có thể phát triển các loại hình du lịch đa dạng: du lịch nghỉ dưỡng, du lịch săn bắn, du lịch bơi lặn, du lịch leo núi, du lịch sưu khảo, du lịch hội nghị - hội thảo, du lịch bơi - đua thuyền, nhất là du lịch biển đảo.